تفکر توحیدی

وبلاگ هزار و یک حرف

تفکر توحیدی

وبلاگ هزار و یک حرف

این وبلاگ تلاشی برای تبیین تفکر توحیدی است

کانال تلگرامی رضاکریمی
https://telegram.me/karimireza1001

شباهت‌ها و تفاوت‌های سریال زخم کاری با نمایشنامه مکبث | فیلیمو شاتاقتباس از شکسپیر در ایران سابقه دارد. فیلم واروژ کریم مسیحی با عنوان تردید از هملت است ولی کاملاً وفادارانه نیست و پایان آن از تراژدی خارج می شود. اما اثر مهدویان چارچوب کلی اثر را حفظ می کند.

یکی از مختصات تراژدی این است که مانند حماسه‌ها همیشه همراه با پیش‌گویی و پیش‌بینی است. تم غالب در اینگونهٔ نمایشی تقدیر و ناتوانی انسان در مقابل اراده خدایان است. این معنا در مصیبت هم هست. هدف مصیبت استرجاع و تضرع است. اما در تراژدی یونانی فقط نوعی جبرگرایی باقی می ماند و حتی پیشگوها گاه با شخصیت مکر می کنند!

  • رضا کریمی

خلاصه:

کتاب کد۲۴ (با نام اولیه گفتگو با سایه) یک اثر بین آثار ستایش گران هدایت با منتقدین او و کتابهایی مانند حقیقت بوف کور (از محمدرضا سرشار که شهرت و تأثیرگذاری هدایت را یک سوءتفاهم و حاصل تبلیغات می داند) است که راه میانه را در پیش گرفته و از این نظر مورد تمجید افراد از طیف های فکری مختلف قرار گرفته است. این کتاب چند سند مهم درباره زمینه شکل گیری اثر بیان می کند: سینمای اکسپرسیونیستی، ترز دختر فرانسوی، نمادهای هندی، کافکا و خیام. مؤلف با این کار چند سند مهم جهت تحقیق و قضاوت بیشتر در اختیار تحلیل گران قرار می دهد تا متشابهات آثار هدایت به محکمات آن برگردانده شوند. مستند گفتگو با سایه هم با همین مضامین ساخته شده و در واقع کتاب و مستند نویسنده مشترک دارند.

ادعای قابل تأمل حبیب احمدزاده (نویسنده کتاب) این است که : «اغلب متون مکتوب در زمینۀ نقد بوف کور بر مبنای نظریۀ «مرگ مؤلف» استوار بوده‌اند. ولی در نقد روش تکوینی ناچار باید زمان و سرزمینی را که در آن می‌زیسته، در آن‌جا پرورش یافته، را در نظر گرفت». کتاب کد۲۴ تلاش می کند بدون قضاوت فقط اسناد را روایت کند البته در پایان او را هم نقد می کند و نویسنده علیه نیست انگاری قضاوت خودش را می نویسد.

هدایت کاملا غربی بود و کتاب کد24 از جمله آثاری است که تقلید را توسط صادق هدایت مستند می کند. صادق هدایت صادقانه می گوید: همه تقلید می کنند. اما هدایت می گوید تقلید با سرقت و چاپیدن فرق هست. از این جهت می توان گفت تقلید او شریک شدن در روح فرهنگ غربی است. اصالت و اوریژینالیته هدایت که فردید می‌گوید به یک معنا درست است ولی نه اینکه او مقلد نباشد. هدایت اصیل بود چون به معنای واقعی یک مرد فرنگی بود وعلت توجه زیاد غرب به بوف کور هم همین همسخنی بین آنهاست.

سایه در نیست انگاری نشانه مهمی است که البته نویسندگان مدرن به این موضوع توجه نشان داده اند. سایه در فرهنگ اسلامی حقیقت نازله عالم بالاست و در فرهنگ مدرن نماد عرفان نیست انگار. بوف کور روایت معکوس مصرع اول این بیت معروف حافظ است: سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد/ ما به او محتاج بودیم او به ما مشتاق بود. سایه حافظ از جنس وجود است و سایه هدایت از جنس عدم.

حبیب زاده می نویسد: «خودکشی هدایت نوعی وحدت و هماهنگی بین تراژدی زندگی او و تراژدی قهرمان بوف کور به وجود آورد و این بالاترین‌دلیل تأثیر بوف کور در ذهن مخاطب و ماندگاری آن در ادبیات داستانی ایران است. اما آیا هماهنگی زندگی مؤلف با متن اثر عامل ماندگاری آن است؟ نظریه دیگر این است که بسیاری آثار بزرگ به دلیل سخنگویی زمان خود ماندگارند. دکتر داوری می‌گوید: من هدایت را به عنوان کسی که شاهد زمانه خود بوده است در نظر آورده‌ام و به گواهی تاریخی او می‌اندیشیدم. هدایت نه فقط راهبر نویسندگان بعد از خود است و به قول محمود دولت آبادی همه ما از تاریکخانه هدایت بیرون آمده ایم بلکه سخنگوی تاریکی و نیست انگاری زمانه است.

  • رضا کریمی

یک تقسیم بندی کلاسیک در شعر وجود دارد که انواع ادبی را بیان می کند. مثلاً شفیعی کدکنی انواع ادبی فارسی را مطرح کرده که شامل ادبیات حماسی، ادبیات غنایی، ادبیات تعلیمی، و ادبیات عرفانی می‌شود. فرم اشعار ملاصدرا هم مانند اشعار ملاهادی سبزواری و شیخ محمودشبستری شعر تعلیمی است و گاه به سبک غزل های عرفانی روایت احوالات شاعر است.

  • رضا کریمی

پوستر محفل قرآنی رهروی قرآنآثار قرآنی

آثار قرآنی امام خمینی (ره) به صورت شاخص در سه اثر تفسیر سوره حمد، آداب الصلوه و سرالصلوه است. البته در کل آثار ایشان قرآن جاری و ساری است که در مجموعه کتابهای تبیان تفسیر آیات جمع بندی و دسته بندی شده است. پس از «تفسیر سوره حمد» و «قرآن کتاب هدایت» از مجموعه «تبیان»، «تفسیر و شواهد قرآنی» سومین اثر قرآنی است که در بردارنده مباحث و شواهد قرآنی موجود در آثار و بیانات امام است، و در سال ۱۳۸۲ توسط گروهی از محققان در معاونت پژوهشی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) گردآوری شده است. تفسیر های امام شامل ۹۱ سوره شده است. ولی تفسیر حمد و توحید و قدر به صورت اختصاصی و یکجا نوشته شده است.

علاوه بر این، آقای محمدعلی ایازی هم مجموعه پنج جلدی تفسیر قرآن مجید برگرفته از آثار امام خمینی(ره) را تألیف کرده است.

اندیشه های تفسیری

  • رضا کریمی

مهم ترین توصیف #شهید_مطهری از خودش این جملات است:

  • رضا کریمی

گزارشی از دوره های آموزشی راه های قرآنی خواندن
خبرگزاری قرآنی ایکنا
نهاد کتابخانه های عمومی

  • رضا کریمی

تحلیل اندیشه استاد محمدرضا شجریان را به روشهای مختلفی می توان بررسی کرد.
می توان گفت او هنرمندی که گاه مواضع سیاسی داشت و باید بحث کرد که آیا هنر و سیاستش را می توان از هم تفکیک کرد؟ یا گفت: هنرمندی که نسبت به اسلام سنتی معترض بود و اسلام و قرآن را به سبک خودش می فهمید.
اما کامل تر این است که ا‌و را هنرمندی بدانیم که در تفسیر هنر و سیاست یک روشنفکر مدرن بودیعنی تفسیر مدرن از سنت (اسلام و ادبیات کهن) را در قالب تفسیر هنری و موضع گیری های خود بیان کرد و سنت را با نگاه مدرن بازتفسیر کرد.

تحلیل سوم بهتر می تواند تحلیلهای اول و دوم را پوشش دهد.

درک شجریان از عرفان تا چه حد عمیق است؟ آیا آنچنانکه بسیار گفته اند  او رابط دوران معاصر با ادبیات کهن بود؟ آیا او‌ حافظ و مولوی را در روزگار معاصر زنده نگه‌داشت؟

  • رضا کریمی

آیت الله نجومی عنوان هنرمند ماندگار جهان اسلام بود و زیباست که (در سالگرد رحلت او در ۲۵ آبان ماه) هم نظر او را درباره هنر در کتاب عرفان هنری انسان بدانیم. گاهی هنرمندان بهتر است خارج از اثر هنری خود نظریه ندهند چون حداقل سوءتفاهم به بار می آورند اما ایشان هم هنرمند است و‌هم صاحبنظر در هنر.
این کتاب  کم حجم اما پرنکته است.

این کتاب (که توسط انتشارات سروش در ۸۰ صفحه منتشر شده است) کم حجم اما پر نکته است. عنوان کتاب نامأنوس می‌نماید و معمولاً عنوان هنر عرفانی بیشتر رایج و شایع است. تفاوت تعبیر هنر عرفانی یا عرفان هنری چیست؟ در تعبیر اول هنر مقسم است ولی در تعریف دوم عرفان مبدأ هنر است. به نظر می‌رسد که این تعبیر پیامی دارد و آن اینکه هنر در برابر حقیقت عالم معنا جنبه فرعی دارد و نه تنها هنر برای هنر غلط است بلکه هنر باید در سایه حقیقت رشد و نمو کند. در این راستا می‌بینیم که در این کتاب تعبیر علم زده و هنرزده (ص ۱۶) در مورد کسانی است که به معنویت عالم بی توجهند.

عرفان هنری چه ویژگی‌هایی دارد؟

  • رضا کریمی

کتاب «شعر و هم‌زبانی» تألیف رضا داوری اردکانی در سال ۱۳۹۲ توسط نشر رستا منتشر شده است و آن را به نوعی می‌توان ادامه و جلد دوم کتاب «شاعران در زمانه عسرت» نامید. در این کتاب نکات مهمی درباره ماهیت شعر و اشعار حافظ، مولوی، سعدی، اخوان، گوته و ادبیات روسیه می‌خوانیم ولی محوری ترین موضوع کتاب «حافظ» است و در بسیاری فصل‌هایی که درباره او نیست هم مقایسه با او صورت گرفته است.

  • رضا کریمی
  • رضا کریمی

نقد و بررسی کتاب ملاقات موسی و خضر(علیهماالسلام)کتاب ملاقات موسی و خضر (علیهما السلام) شرحی بر آیات ۶۰ تا ۸۲ سوره کهف با موضوع ملاقات حضرت موسی (ع) و حضرت خضر (ع) است. نویسنده که با نام عبدالله مستحسن معرفی شده است نکاتی در رابطه با بطن این ملاقات ارائه می‌کند و مانند دیگر کتابهای خود که درباره قصص قرآنی مانند ذوالقرنین نوشته است، بیش از همه سعی می‌کند از قصه برای رابطه با امام نتیجه گیری کند و حتی حدود یک سوم مطالب کتاب به موضوع نبوت و امامت ربط دارند نه قصه اصلی.

  • رضا کریمی

کتاب دارالشفاء نوشته حجت الاسلام محمدحسن وکیلی مباحثۀ علمی (و نه مخالفت عملی)، نقد و بررسی های نظری درباره رفتارهای ستاد کرونا درباره حرم های مطهر است. موضوع این کتاب مهم، مفید، حساس و بحث برانگیز است ولی نه توسط رسانه های داخلی و نه توسط پژوهشگران الهیات کرونا، آنچنانکه شایسته است، پیگیری نشده است.

مؤلف مدعی شده مصاحبه اولیه با خبرگزاریها در موضوع این کتاب را هیچ یک حاضر به انتشار نشدند و آن را مخالف با اهداف دولت شمردند. تصور نگارنده بر این است که آنچه در این کتاب بیان شده دیدگاه رایج فقهای پیشین شیعه است که اکنون به بهانۀ روشن‌فکری و مقابله با تحجر مورد غفلت قرار گرفته است و آن‌چنان مهجور شده که اگر کسی از آن سخن بگوید اسباب تعجب و استهزاء دیگران خواهد شد. دشمن نیز در این میان ساکت ننشست و از عقب‌نشینی رجال دین از مواضع مسلّم تشیع در قرن‌های گذشته، سو استفاده کرده و به این بهانه جسارت‌هایی به حریم اهل‌بیت و تشیع نمود که زبان را یارای بیان آن نیست

  • رضا کریمی

برخی از جلسات حافظ خوانی در کتابخانه امیرکبیر با حضور دکتر محمدمهدی حاتمی، استاد منوچهر پروینی و اینجانب

 

جلسه اول: اندیشه حافظ1

  • رضا کریمی

مقصود نصیری از تمدن تراز دین چیست/ تحلیلی انتقادی بر کتاب عصرحیرتمهدی نصیری با کتاب تازه خود می گوید اثر غیبت حیرت است و عصر غیبت نمی تواند ظرف تحقق دولت و جامعه و تمدن تراز اسلام باشد و مراجعه به فقها مانند تیمم بدل از وضو است. پس امکان تحقق تمدن اسلامی در حد مطلوب وجود ندارد . همچنین نظریه «مشروط بودن ظهور به تحقق تمدن و جامعه سازی اسلامی» را رد می کند. نصیری در این کتاب به موضوعاتی که می تواند نظریه او را نقد کند نیز پاسخ می دهد؛ روایاتی که برتری قم در ظهور را ثابت می کنند نقد می کند و تقریر مشهور از قاعده لطف در غیبت را نمی پذیرد.

البته نصیری که در پایان این کتاب تکثر (که از مشهورات معرفت مدرن است) را توصیه و تجویز می کند که با دیدگاه انتقادی او به مدرنیته ناهماهنگ به نظر می رسد. همچنین تحلیل او درباره روایات «نهی از قیام قبل از قائم» قابل نقد است...

در این کتاب نویسنده بارها تأکید می کند که این ادعا به هیچ وجه نافی وظیفه اصلاحگری نیست و انقلاب اسلامی را قیامی در دفاع از کیان دین و مذهب می داند و دیدگاه او با دیدگاه مشهور منسوب به انجمن حجتیه در باب قعود و عدم قیام تفاوت اساسی دارد. او حتی به ولایت مطلقه بیش از ولایت مقیده فقیه گرایش دارد.

به طور کلی این کتاب دارای محتوایی بسیار چالش برانگیز و در عین حال مهم و حیاتی است و  بحث و گفتگو و نقد درباره نظریه آن نهایتاً به حال شیعیان و ایرانیان و حکومت اسلامی مفید خواهد بود.

  • رضا کریمی

این کتاب اتفاق تازه ای در ورود عرفان به عرصه عمومی است و جنبه های مختلف داشته و آثار جدیدی بر جا خواهد گذاشت.
این کتاب علی رغم برخی کمبودها یک اثر آموزشی و مروج عرفان انقلابی، و علیه عرفان ستیزان، معرف تعداد زیادی از عرفای سلف و معاصر، بستر ورود به دنیای عرفان و‌نهایتاً موجب شناخت عمیق تر عرفان سیدعلی خامنه ای است.

  • رضا کریمی

مستند مستشرق دومین اثر از سه گانه مسعود طاهری (پس از «شرقی» درباره ایزوتسو و ‌پیش از مستند در دست تهیه درباره سید حسین نصر) است. این مستند نسبتاً طولانی، مفید و اندیشه محور است که سؤالات متنوع و مهمی مطرح می کند و پاسخ می دهد؛ با تماشای این اثر می فهمیم اصل اندیشه #هانری_کربن پرداختن به جنبه معنوی و باطنی اسلام از طریق فلسفه و عرفان به ویژه سهروردی و تشیع، فارغ از ساحت ظاهری و فقهی و سیاسی آن (شبیه تشیع اسماعیلیه) است.
#کُربن مقارن با ورود #امام_خمینی به پاریس در پاریس می میرد و به قول #ایزوتسو این یک‌ مرگ‌ نمادین است چون با ورود نماینده اسلام سیاسی، نماینده اسلام معنویِ سیاست گریز می میرد! نکته هوشمندانه ای که در این بحث بیان می شود این است که ابن عربی علاوه بر عرفان فقیه هم بود ولی کربن فقط عرفانش را می بیند

  • رضا کریمی

تحلیل تطبیقی داستان سوءقصد به امام رضا(ع) در دو‌کتاب نشانه ها و ستاره من

جشنواره کتابخوانی رضوی سبب شده است تا سیره امام هشتم از طریق هنر و ادبیات بیشتر ترویج‌شود. یک پرسش مهم‌در این خصوص این است که هنر و‌ادبیات تا چه حد می تواند در حقایق و تاریخ تصرف کند؟
در این یادداشت تحلیلی تلاش شده‌ ضمن‌اشاره به دو منبع دهمین دوره جشنواره و‌انتخاب یک نمونه ‌داستان مشابه، نوع نگاه نویسندگان نسبت به یک نقل تاریخی مقایسه و تحلیل شود.

  • رضا کریمی

رار است عذاب بیاید:  فَلَمّٰا جٰاءَ أَمْرُنٰا جَعَلْنٰا عٰالِیَهٰا سٰافِلَهٰا...ٍ (هود٨٢). عذاب طبق این آیه وارونه شدن است؛ ر ه ش شدن شهر؛ باید از این شهر رهید: رهش از شهر. رهش از ر ه ش.

#رهش همچنان قلم گیرای #رضا_امیرخانی مانند حوادث درگیرکننده، تکرارهای به تدریج عمیق شونده و رئالیسم جادویی را در خود دارد.
سبک امیرخانی #داستان_مقاله است.

  • رضا کریمی

آیا اضطرار بشر راه تازه ای باز می‌کند؟/ تأملی بر دو نوشته داوریدکتر رضا داوری اردکانی در اولین پیام خود کرونا را ویروس تکنولوژی نامید و در دومین پیام خود برای شیوع کرونا ویروس بر روی مسئله ترس تمرکز کرده است. در اولین پیام اظهار نظر دکتر داوری در مورد کرونا فیلسوفانه و غرب شناسانه است. او بین بیماری‌های واگیردار سنتی مثل طاعون و وبا و حتی بیماری قرن بیستمی تیفوس با نسل جدید این بیماری‌ها مانند سارس و کرونا فرق می‌گذارد. به نظر او اینها به کشتار اکتفا نمی‌کنند، بلکه زندگی را به تعطیلی می کشند.

  • رضا کریمی

درخت گردو در مورد حمله شیمیایی ظالمانه در جنگ ایران و عراق نیست بلکه در مورد ظلم به کردهاست و مهم‌ترین مصداق این ظلم بمباران شیمیایی سردشت و حلبچه است پس فیلم با کولبران شروع می شود و با آنان تمام می شود!

با این هدف است که محمد حسین مهدویان لازم نمی بیند مانند حاتمی کیا در فیلم از کرخه تا راین غرب را در‌سرزمین خودشان به خاطر کمک شیمیایی به صدام محاکمه کند! این فیلم طوری ساخته شده است تا مردم جهان بیشتر بدانند چه بر سر کردها آمده است.

  • رضا کریمی

 خروج یک اصطلاح مشهور در عرف تاریخ اسلام است و  خوارج کسانی بودند که علیه هر نظم مشروع شورش کردند. اما امام حسین ع هم خارجی نامیده شد ولی فرمود من از سر غرور و سرمستی و فساد و ظلم خروج نکردم... در  تورات هم سفر  خروج به قیام بنی اسرائیل علیه فرعون می پردازد و فیلمی هم با همین نام توسط  ریدلی  اسکات ساخته شده است که اصطلاح انگلیسی آن در پوستر فیلم حاتمی کیا درج شده است. خروج حاتمی کیا به چه معناست؟

  • رضا کریمی

چکیده: عصرجدید تفسیر تمدنی(غرب شناسانه) از بیانیه #گام_دوم است.  چون رویکرد آقای میرباقری تمدنی است تلاش می کند بگوید دو و نیم مرحله از پنج مرحله تا تمدن اسلامی در زمان بیانیه (تا زیرساختهای دستیابی به دولت اسلامی) پیشروی شده است. میرباقری از چهره های شاخص  جریان فکری #فرهنگستان_علوم_اسلامی است که از منظر اجتماعی تمدنی به اسلام نگاه می کنند و در این راه، تقابل با غرب را از همه تقابل ها بنیادی تر می دانند. او تلاش می کند تا فهم غیرتمدنی از انقلاب اسلامی را پاک کند اما می داند این کار چندان ساده نیست و حتی مرز خود با بعضی از جریان های انقلابی داخل را هم شفاف می کند...

  • رضا کریمی

فیلم #جهان_با_من_برقص تحمل #رنج با #کمدی است. 
#سروش_صحت جهان را در طویله و آدمها را گاو و خر تصویر می کند. این تصویر همانقدر که تلخ است طنز هم هست. خواننده این جمله همانقدر که عصبانی یا ناراحت می شود ممکن است بخندد.
 صحت نوعی #نیهلیسم در وجودش دارد که به جهان بدبین است. جهانی که هر چقدر بیشتر سالم زندگی کرده مرگ بیشتر به او نزدیک شده است!

  • رضا کریمی

#سیمرغ بهترین فیلم از #نگاه_ملی برازنده فیلم #۲۳_نفر است. #سینمای_ملی هم باید موضوع ملی داشته باشد و هم روایت ملی. این فیلم در لایه اول داستان ۲۳ اسیر نوجوان است و در لایه عمیق تر نگاهی متفکرانه درباره حضور آگاهانه افراد کوچک در جنگ است و تلاش می کند این پرسش را تکرار کند که بزرگ کیست و کوچک کیست؟ 

  • رضا کریمی

هشدار لو رفتن داستان

#به_گاتاکا_خوش_آمدید فیلمی غریب و جذاب و پربحث است.
زمانی نه چندان دور در آینده. جامعه‌ای شکل گرفته که در آن «شناسنامهٔ ژنتیکی برتر» کلید اصلی پیشرفت ‌است. افرادی که با مهندسی ژنتیک اصلاح شده‌اند را معتبر (Valid) و دیگران را نامعتبر (In-Valid) می‌شمارند. تنها معتبرها می‌توانند به جایی برسند.

  • رضا کریمی

محسن حسام مظاهری یکی از جدی ترین منتقدان سیاستهای فرهنگی جمهوری اسلامی است. او‌ از آنچه که مناسک سازی و‌فربه سازی تشیع می نامد انتقاد می کند و به دنبال پیرایش تشیع از مناسک جدید است. پیش از او بزرگانی مانند شهید مطهری مبارزه با تحریفات عاشورا را شروع کردند. اما مظاهری چقدر از مطهری تندتر گام برداشته است؟
او علیه سیاست ایرانی اربعین مدام موضع می گیرد و معتقد است تلاش ایران برای تقویت پیاده روی اربعین موجب غیرطبیعی شدن آن و دخالت در یک پدیده ذاتاً عراقی است. مشکل او این است که جامعه شناسانه نگاه می کند نه توحیدی. دین و‌مذهب به جای ملاک بوم و قوم و تعصب، خدا و رسولانش را ملاک وحدت قرار می دهد. اما مظاهری از اربعین ایرانی و اربعین عراقی می گوید

  • رضا کریمی

کتاب تناقض انتخاب (The Paradox of Choice) کتابی است نوشته بری شوارتز، روانشناس آمریکایی که در سال ۲۰۰۴ منتشر شده‌ است. و در سال 1398 توسط دو استاد دانشگاه های کرمانشاه به فارسی (کیوان شعبانی مقدم و سید سجاد حسینی) ترجمه شده است.

این کتاب یک ایده مهم مرکزی دارد و تمام فصول در توضیح این ایده نوشته شده اند.

  • رضا کریمی

تلقی برخی این است که می گویند شهید آوینی ذات سینما را غیراسلامی می داند. آیا آوینی در مورد تکنیک و سینما ذات گرا بود. آیا سینمای موجود را مسلمان شدنی نمی دانست؟

  • رضا کریمی

(سخنرانی در کتابخانه امیرکبیر ، 13شهریور98)

چرا شهید علیخانی فردید را تبلیغ می کرد؟

این پرسش را طوری دیگری می توان مطرح کرد:

 چرا جریان انقلابی یک فرد ظاهراً غیرانقلابی را تبلیغ می کرد؟

  • رضا کریمی

حزب اللهی اصطلاحی است که شاید بیشتر از همه بعد از انقلاب اسلامی ایران شنیده شد. حزب اللهی معنایی بیش از یک فرد مذهبی معمولی دارد. و کسی مدنظر است که مذهب در ظاهر و اعمالش آشکارتر است. اما باید بدانیم این اصطلاح قبل از هر چیز در قرآن به کار رفته است. شاید با تفسیر قرآن بهتر بتوانیم درک کنیم که چقدر گاهی از معنای این اصطلاح دور شده ایم

  • رضا کریمی