فیلم نفس؛ روایت کودکانه از تاریخ معاصر

 #نفس را در آرامش ببینید: یا در سینما یا تنها در خانه. بازی ها، تصاویر، فیلمبرداری و صحنه آرایی زیبا و حرفه ای بودند اما باید قطعات پراکنده فیلم را همگام با موهای پریشان بهار دنبال می کردم وگرنه‌ نداشتن خط داستانی در حوصله هر کس نیست.
من از پیامبر اسلام‌ یاد گرفتم‌که کودکی را با ویژگی ها و‌الزامات بهار تحلیل کنم. در این فیلم مدام کودکی می بینیم‌اما همیشه همه چیز بهاری نیست هر چند که نام کودک بهار نوروزی باشد!
کودکی کجاست؟ تخیل کودکانه نقش مهمی در فیلم‌دارد. بهار مقابل دوربین کمتر لب می زند ولی صدایش مدام خیالات دخترانه را نشان می دهد.
آموزش قرآن به کودکان هم به دو روش کودک گریز و کودک پسند ‌نشان دیده می شود.
تصاویر ذهنی از خواندن کتاب جنایات بشر(کتاب پرمخاطب قبل از انقلاب که درباره یک فساد جنسی است) به طرز معنادار و با سانسور ناخواسته کودکانه ای روایت می شود. رابطه با پسران هم معصومیت کودکی دارد.
داستان راستان شهید مطهری با زاویه‌دید یک کودک به تصویر کشیده می شود. از تظاهرات انقلاب و اعزام رزمندگان هم‌نتیجه گیری های کودکانه را می بینیم.
اما

خاطره توحید قرآنی + بازتاب

  ماه رمضان سال ۱۳۸۴ بود که به «گفتاری در معنی توحید از نظر قرآن» در جلد ششم المیزان  برخورد کردم. علامه طباطبایی به بهانه بیان علت مخالفت قرآن با تثلیث بحثی مستقل و عمیق را شروع کرد. با خواندن این متن نوعی کشش به سمت مباحث توحیدی را در خودم احساس کردم. از آنجا که بحث روایی این گفتار خطبه های عمیق و‌توحیدی نهج البلاغه را شرح کرده بود بعد از آن شروع به خواندن کامل نهج البلاغه کردم.

چرا آیات ولایت در دل آیات دیگر قرار گرفته اند؟

  چرا آیات ولایت در دل آیات دیگر قرار گرفته اند؟ پاسخ به این سؤال چند لایه است. این نکته در مورد آیه اکمال دین و آیه تطهیر بیشتر به چشم می خورد.
علامه طباطبایی و‌دیگران ابتدا سنخیت با سیاق  برای این آیات را نفی می کنند. مثلا آیه اکمال دین جز در معنای خلافت امیرالمؤمنین نمی تواند پاسخگوی این پرسشها باشد که چرا کفار  طمع در دین مأیوس شدند؟ کجا کمال و‌تمام شده؟ چرا نباید از کفار بترسیم؟ چرا اکنون باید از خدا‌بترسیم؟
اما علاوه بر این نحوه بحث، باید بدانیم چرا ظاهر آیات منشأ سوءتفاهم است؟!

دو نظریه در باب تجدید ایمان

درباره معنی «یاایهالذین امنوا امنوا» وجوه فراوانی گفته‌شده، در این میان دو نظر از همه‌مهم تر است:

جزوه چگونه بخوانیم؟

برای نمایش مطلب باید رمز عبور را وارد کنید

همه ما مؤنث هستیم

   علامه طباطبایی در مورد جنس مؤنث نظری بنیادین و فیلسوفانه در المیزان بیان می کند. او در تفسیر « إِن یَدْعُونَ مِن دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا» (نساء/۱۱۷) معتقد است: در بین معبود مشرکان مرد هم بوده اند مانند عیسی و برهما و بودا. اینکه معبود غیر خدا «اناث» نامیده به جهت قابلیت و انفعال و‌ناتوانی آنهاست. انوثت (مؤنث بودن) یعنی انفعال محض شأن مخلوق است با مقایسه خالق‌.
این نکته یکی از مصادیق تفسیر بنیادین از کلمات است که علامه فیلسوفانه آن را بیان می کند

بلبل و مور: سنت و تجدد

  بلبل عاشقانه خود را وقف گل می کند و در فکر چیزی دیگر نیست اما مورچه به جای لذت از بهار و تابستان به فکر روزهای سخت زمستان است.
در شعر #بلبل_و‌_مور #پروین_اعتصامی  بلبل عاشق را در مقابل مورچه سخت‌کوش تحقیر می کند.
مور در پاسخ بلبل که‌ از کار او در فصل نشاط انتقاد کرد، می گوید: روز تو یکروز بپایان رسد/ نوبت سرمای زمستان رسد
و‌بعد استقلال خود را با بلبل در میان می گذارد:
سر ننهادیم ببالین کس/ بالش ما همت ما بود و بس.
در مقابل این دیدگاه #آیت_الله_جوادی_آملی می گوید:
«حیوانات هم هجرت می کنند اما خوراک با خودشان نمی برند و خدا روزی آنها را در مکان دوم می دهد. و‌ کاین من دابه لا تحمل رزقها... جانداران دو گونه اند: گروهی مانند مور و‌موش اهل ذخیره اند و‌دسته ای دیگر مانند بلبل آزادانه زندگی می کنند». (تسنیم، ج۲۰، ۲۵۸).
بلبل پرنده محبوب دوران سنتی است ولی مورچه و موش بیشتر در رسانه های مدرن دیده می شوند. قلمرو‌ بلبل آسمان و قلمرو موش و‌مورچه زمین و زیر زمین است.
در دنیای مدرن‌ شاید نتوان موش و مورچه سخت کوش را به خاطر سکونت در تاریکی های زمین‌سرزنش کرد اما نباید بگذاریم بلبلان‌عاشق هم تحقیر شوند.

شعر کامل پروین اعتصامی:

اعتماد به نفس در قرآن

  أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ یُزَکُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ یُزَکِّی مَنْ یَشَاءُ وَلَا یُظْلَمُونَ فَتِیلًا (نساء.۴۹).
در المیزان ذیل این آیه می خوانیم که از آیه «بل الله یزکی» روشن می شود که اعتماد به نفس که برخی نویسندگان  به تقلید از غربی ها جزو فضائل انسانی دانسته اند در دین‌وجود ندارد و قرآن‌فقط اعتماد به خدا را می شناسد

زیارت از پشت درهای بسته

امروز وقتی برای زیارت ضریح حضرت رضا علیه السلام رفتم با در بسته مواجه شدم و مردمی را دیدم که مقابل آن‌ تجمع کردند.
من که همیشه در حرم دنبال نشانه ها هستم با خودم فکر کردم که این نشانه چیست؟
۱. ورود به ساحت قدس همیشه میسر نیست مراقب باشیم که سلب توفیق نشویم.
۲. دیدن ضریح بهانه ای است تا قلب ما از غفلت خارج شود وگرنه که چه بسا قبره فی قلب من والاه. پس همینجا حال حضور به خود بگیریم.
۳. من که اذن دخول خوانده ام و داخل شدم! پس هر جا هستم مهمانم و‌میزبان کرم خواهد کرد.
پس:
السلام علیک یا علی بن موسی الرضا

نگاهی به کتاب «جایگاه رزق انسان در هستی»

کتاب «جایگاه رزق انسان در هستی» از اصغر طاهرزاده، مجموعه ای از روایت های زیبا و خواندنی در باب رزق است و من کمتر کتابی را به جامعیت (از جنبه روایی) این کتاب دیده ام.  سخن اصلی در باب «جایگاه رزق انسان در هستی» این است: امروزه اکثر مردم نسبت به تأمین رزق در توهّم شدیدی به‌سر می‌برند اما معصومین پیام دیگری برای ما داده اند: رزق، دو رزق است: رزقی که تو به دنبال آن هستی و رزقی که آن به دنبال تو است، که رزقِ نوع دوم طوری است که اگر هم به سوی آن نروی، به سوی تو می‌آید. غم فردا را نباید امروز بخوریم. هر کس به روزی اش می رسد و آن رزقی هم که به صورت حرام مصرف کرده‌ای چیزی جز رزق تو نبوده است مگر این‌که آن را به صورت حرام به‌دست آوردی و مصرف نمودی